UPDATE:
De implanteerbare kunstnier, ontwikkelingen in Amerika 25 juni 2025
Onderzoekers in Nederland zijn bezig met het ontwikkelen van een draagbare en implanteerbare kunstnier. Maar ook in het buitenland zitten wetenschappers niet stil: in San Francisco werkt Shuvo Roy aan een implanteerbare bio kunstnier. Hij was in Nederland om daarover te vertellen. Shuvo Roy is een Amerikaanse biomedisch technoloog. Hij ontwikkelt medische hulpmiddelen, waaronder de uitvinding van een kunstnier. Hij is hoogleraar bij de afdeling Bioengineering and Therapeutic Sciences van de Universiteit van
Californië in San Francisco. Ook is hij technisch directeur van The Kidney Project.
Op 24 juni 2025 was Shuvo Roy in Nederland. Hij vertelde daar over zijn werk tijdens het Engelstalige symposium Past, Present & Future of kidney replacement therapy in Kampen.
Waarom in Kampen, een klein stadje in Nederland. In 1943 maakte de internist dr. Pim Kolff in Kampen de allereerste kunstnier. (Rechter foto) Hij was in 1950 tevens de uitvinder van het kunsthart! Dr.Kolff emigreerde 1950 naar Amerika.
Wat onderzoek je precies?
‘Wij zijn bezig met het ontwikkelen van een implanteerbare bio kunstnier die de belangrijkste functies van een echte nier nabootst. Van deze bio kunstnier bestaan kennelijk nog geen foto’s) Het apparaat bestaat uit twee hoofdonderdelen: een bioreactor en een hemofilter. In de bioreactor zitten niertubulicellen. Dat zijn cellen uit de nierbuisjes (tubuli) die actief afvalstoffen uit het bloed verwijderen en nuttige stoffen juist weer kunnen opnemen in het bloed. Het hemofilter haalt afvalstoffen uit het bloed. We gebruiken moderne technieken zoals nanotechnologie en weefseltechnologie (tissue engineering) om een kleine versie van het hemofilter en de bioreactor te maken. Daardoor past alles in een compact apparaatje dat zo klein is dat het bij een operatie in het lichaam geplaatst kan worden. Dit apparaatje werkt altijd, zonder dat er een stroombron van buitenaf nodig is.’
Hoever zijn jullie met de ontwikkeling van deze nieuwe bio-kunstnier?
We zijn erin geslaagd aan te tonen dat de belangrijkste onderdelen van het apparaat – het hemofilter en de bioreactor – echt werken. Dat hebben we getest ‘in het klein’, in diermodellen. Deze tests zijn onderdeel van de preklinische fase: dat is de fase in een onderzoek voordat een nieuw medicijn of een nieuwe behandeling bij mensen wordt onderzocht. De bio kunstnier is dus nog niet op mensen getest. We zijn eerst bezig met het apparaat op grotere schaal te bouwen en de voordelen ervan aan te tonen in laboratoriumexperimenten. Tot nu toe geven de positieve resultaten ons vertrouwen dat het apparaat in de toekomst ook bij mensen kan werken.’
Wat zijn de voordelen van deze kunstnier, vergeleken met de traditionele dialysebehandeling?
‘Ten eerste is de implanteerbare bio kunstnier ontworpen om op elk moment te werken, net als een echte nier. Zo wordt de natuurlijke werking van nierfunctie beter nagedaan. Dit kan leiden tot stabielere bloedwaarden en betere gezondheidsuitkomsten. Voor patiënten betekent een implanteerbare bio kunstnier ook meer vrijheid. Ze zullen minder te maken hebben met vaste dialyseschema’s en strenge diëten. Ook zullen ze waarschijnlijk minder vaak voor controles naar de nefroloog hoeven en is het risico op problemen door dialyse kleiner. We verwachten dat al deze voordelen de kwaliteit van het leven van patiënten zal verbeteren.’
Nederlands onderzoek: de bio hybride nier
Begin dit jaar is bekendgemaakt dat Health Holland de komende vijf jaar € 2,1 miljoen subsidie beschikbaar stelt voor de ontwikkeling van bio hybride kunstnieren. De subsidie is bedoeld voor een publiek-privaat samenwerkingsprogramma. Universiteiten, ingenieurs en bedrijven gaan hierin samenwerken op initiatief van de Nierstichting. De bio hybride nier die zij gaan ontwikkelen is gemaakt van gekweekte niercellen en dunne bloedfilters. Deze kunstnier kan (deels) de functie van een natuurlijke nier overnemen bij mensen met nierfalen. Omdat de bio hybride nier onafgebroken in het lichaam kan functioneren, verbetert dit de behandeling. Dialyse is dan niet meer nodig. De onderzoekers denken dat dit een grote doorbraak kan worden voor nierpatiënten. Dit is een vervolgstap op de draagbare kunstnier, die op korte termijn wordt getest op patiënten.
Goed nieuws.
Onlangs werd een belangrijke mijlpaal bereikt waar veel dialysepatiënten al lange tijd naar uitkijken: de draagbare kunstnier is zo ver ontwikkeld dat deze klaar is voor gebruikerstesten. Sanne Rademaker van de Nierstichting en Janneke Bresser (NVN-bestuurslid en al jarenlang dialysepatiënt) werden in Lausanne door de ontwikkelaars van de draagbare kunstnier bijgepraat over hun nieuwste bevindingen. Hieronder links de draagbare kunstnier en daarnaast de 1e werkende kunstnier, ontwikkeld in 1944-1946 door Dr. Kolff in Kampen.
De nieuwste machine is niet groter dan een gewone thuisprinter. Normaal worden afvalstoffen via de nieren uitgeplast. Maar bij mensen met nierfalen zijn dialyses nodig om deze stoffen kwijt te raken. Het recyclen van een kleine hoeveelheid spoelvloeistof via een absorptiefilter is een belangrijke innovatie, waardoor de draagbare kunstnier klein, licht en duurzaam kan zijn.
Het apparaat past echt op je nachtkastje en is middels een rolkoffertje te vervoeren, zelfs in een vliegtuig. Die ontwikkelingen zal ik uiteraard op de voet blijven volgen
