UPDATE: Artrose in de knie
In Nederland hebben 1,4 miljoen mensen de diagnose artrose. Artrose is een vorm van reuma waarbij het hele gewricht betrokken is. Het kraakbeen gaat in kwaliteit achteruit: het wordt dunner, zachter en brokkelig. Hierdoor verandert het bot onder het kraakbeen. Het wordt stijver, minder flexibel en er ontstaan knobbels aan de zijkanten. Dit verklaart ook de enorme pijn bij bewegen die mensen met artrose ervaren. Veel mensen denken dat artrose een ouderdomskwaal is, maar ook op jongere leeftijd kan artrose voorkomen. Artrose is van alle tijden, zoals blijkt uit paleontologisch onderzoek op miljoenen jaren oude skeletten, bv. dinosaurussen. Het is dus niet een zogenaamde “welvaartsziekte”.
Injectie hydrogel tegen kraakbeenschade dichterbij
Het onderzoek naar het effect van hydrogel bij kraakbeenschade gaat een volgende fase in! Kan je met een injecteerbaar, vloeibaar implantaat kraakbeendefecten die zijn ontstaan na bijvoorbeeld een (sport)ongeval herstellen? Zodat géén verdere schade als artrose ontstaat? De resultaten zijn veelbelovend.
Hydrogel nu onderzocht bij patiënten
De ACTIVE-studie richt zich op kleine kraakbeenbeschadigingen van maximaal twee vierkante centimeter in het kniegewricht. Dit soort beschadigingen komt veel voor en ontstaat vaak door een ongeval of blessure. De huidige behandeling van kleine kraakbeenbeschadigingen is niet ideaal. Klachten kunnen na een aantal jaar terugkomen en verergeren, waardoor zich artrose kan ontwikkelen. Kan een hydrogelimplantaat uitkomst bieden?
Hoe werkt de hydrogel?
Je zou de hydrogel kunnen zien als een soort vloeibaar implantaat, vertelt prof. dr. Marcel Karperien aan de Universiteit Twente die de gel ontwikkelde. “De gel is vloeibaar bij inspuiting, maar eenmaal geïnjecteerd zal deze net als een componentenlijm uitharden.” Uiteindelijk wordt zo het hele defect opgevuld.
Karperien vervolgt: “De hydrogel bestaat onder andere uit suikerpolymeren, dat zijn stoffen die van nature ook voorkomen in het kraakbeen. Het materiaal biedt een structuur waarin kraakbeencellen kunnen ingroeien. Zo wordt er nieuw kraakbeen aangemaakt terwijl de gel langzaam afbreekt. Het kraakbeendefect is na verloop van tijd helemaal hersteld en opgevuld met nieuw kraakbeen.”
Oplossing voor miljoenen mensen met kraakbeenschade
Dr. Roel Custers, orthopedisch chirurg in het UMC Utrecht en betrokken bij het onderzoek, is hoopvol gestemd. “Natuurlijk moeten we het eerst zien en dan geloven, maar alle seinen staan op groen. De hydrogel zou best weleens een oplossing kunnen gaan bieden voor al die mensen die het risico lopen op verdere, ernstige kraakbeenschade na een ongeval of blessure. Door reparatie met de gel willen we voorkomen dat uiteindelijk artrose ontstaat.”
Hydrogel moet artrose voorkomen
“De huidige behandeling van kleine kraakbeenbeschadigingen is niet ideaal”, zegt Custers. “We zien dat klachten na een aantal jaar vaak weer terugkomen en verergeren, waardoor zich artrose kan ontwikkelen. Het zijn veelal jonge mensen bij wie dit speelt. De onderzoeksgroep voor de behandeling met hydrogel bestaat daarom ook uit patiënten tussen de achttien en vijftig jaar die nog geen artrose hebben.”
Geloof in voorkomen van artrose
Al sinds 2007 staat ReumaNederland achter dit onderzoek en gelooft zij in de positieve uitkomst en het positieve verschil dat het kan gaan maken in het leven van patiënten, vertelt Karperien. Dat is doorslaggevend geweest voor dit onderzoek. Steun voor de wetenschappelijke studies en het werk van het bedrijf Hy2Care, nodig om deze behandeling uiteindelijk bij patiënten te krijgen, is enorm belangrijk.
Bijdrage aan de gezondheidszorg én aan samenleving
De afgerond en de behandeling beschikbaar is voor grote groepen patiënten. We blijven zo vasthoudend omdat we erin geloven, zegt Karperien. Als we deze bijdrage aan de gezondheidszorg kunnen leveren dan leveren we uiteindelijk ook een belangrijke bijdrage aan het oplossen van problemen in de samenleving. Dat is uiteindelijk waarom ik ooit voor deze richting in de wetenschap heb gekozen, dat je een technologie ontwikkelt met zo’n waardevolle toepassing.
Kniedistractie voor artrose in ziekenhuizen
Er is jarenlang in geïnvesteerd: onderzoek naar kniedistractie bij mensen met ernstige knieartrose. Daaruit kwamen veelbelovende resultaten. Die resultaten hebben er nu toe geleid dat de ingreep in verschillende ziekenhuizen zal worden toegepast in een nieuw studieverband bij patiënten onder de 65 jaar. Daarmee moet straks het definitieve bewijs worden geleverd dat kniedistractie voor deze jongere doelgroep een geschikte behandeling is om een knieprothese nog vele jaren te kunnen uitstellen. Kom jij in aanmerking?Meld je dan aan!
Wat is kniedistractie?
Laten we nog even uitleggen wat kniedistractie ook alweer is. Het is een behandeling waarbij een frame op het been wordt geplaatst, de zogenaamde kniedistractor. Met dat frame wordt gedurende ongeveer zes weken ruimte gemaakt in het kniegewricht, waardoor de gewrichtsoppervlakken van onder- en bovenbeen elkaar niet raken. Hierdoor schuurt het beschadigde kraakbeen niet langer over elkaar tijdens lopen of andere beweging.
Wat kniedistractie zo bijzonder maakt is, dat het zorgt voor herstel van kraakbeen. Tijdens kniedistractie ontstaan de juiste omstandigheden in de knie waardoor kraakbeen terug kan groeien.
Kniedistractie kan artrose niet genezen, maar het resulteert wel in afname van klachten als pijn en stijfheid. Uiteindelijk zal het herstelde kraakbeen ook weer slijten. Maar het duurt gelukkig wel vijf tot tien jaar voordat mensen weer klachten krijgen.
Minder pijn bij tachtig procent
“Wetenschappelijk onderzoek heeft inmiddels aangetoond dat mensen die de behandeling hebben gekregen, jarenlang minder pijn hebben en beter kunnen bewegen”, vertelt epidemioloog van de afdeling Reumatologie & Klinische immunologie van het UMC Utrecht dr. Paco Welsing. Hij leidt het onderzoeksproject GODIVA. “Ongeveer tachtig procent van de patiënten ervaart aanzienlijk minder pijnklachten tot vijf jaar na een kniedistractiebehandeling. Bijna de helft van de eerste twintig patiënten die deze behandeling hebben ondergaan hebben na negen jaar geen pijnklachten die een knieprothese noodzakelijk maken”, vertelt hij.
Uitstel knieprothese tot wel tien jaar
Een knieprothese is een goede behandeloptie voor ernstige knieartrose. Bij jongere patiënten (jonger dan 65 jaar) is er een kans dat het goede effect van deze behandeling niet levenslang aanhoudt. Een knieprothese slijt namelijk na verloop van tijd. Hoe jonger en actiever iemand is, hoe eerder dat gebeurt, waardoor vervanging nodig is. Helaas levert zo’n vervangende operatie vaak een stuk minder goede resultaten op”, weet Welsing. “Bij jonge patiënten die een prothese krijgen, dat zijn er ongeveer 10.000 per jaar in Nederland, wordt bij ongeveer 25 procent (2.500 mensen) de eerste prothese uiteindelijk vervangen. Dit is wel iets om in je achterhoofd houden.”
Kniedistractie is bij meer dan 250 patiënten in Nederland toegepast en een effectieve behandeling gebleken. Kniedistractie kan het plaatsen van een knieprothese zoals gezegd langdurig uitstellen tot een leeftijd waarop verwacht wordt dat een eerste knieprothese levenslang meegaat (ouder dan 65 jaar).
Behoud van je eigen knie
Volgens Welsing kun je de kniedistractie dus zien als een tussenoplossing om een knieprothese te kunnen uitstellen. “We noemen het daarom ook wel een gewricht sparende ingreep. Het uitstellen van een knieprothese is vooral belangrijk voor patiënten van 65 jaar of jonger. De onderzoeker voegt daaraan toe: “Kniedistractie is geen behandeling om lichtzinnig over te denken. Het frame moet operatief worden geplaatst, en ook weer verwijderd. En in de tussentijd ‘loop’ je zes weken met een metalen constructie. Maar de methode betekent wél voorlopig het behoud van je eigen knie.”
Waarom kun je niet zelf kiezen welke behandeling je krijgt?
Voordat we deze nieuwe behandeling kunnen aanbieden moeten we zeker weten dat deze ongeveer dezelfde resultaten geeft als de behandeling die patiënten nu krijgen. Daarom moet de behandeling één-op-één worden vergeleken met de meest uitgevoerde ‘standaardbehandeling’. Hiervoor zullen twee goed vergelijkbare groepen worden gevormd in het onderzoek. De ene groep krijgt een prothese, de andere groep kniedistractie.
| Een computermodel bepaalt welke behandeling je krijgt; deelnemers kunnen dus niet zelf kiezen en de onderzoekers kunnen dit ook niet beïnvloeden. Welke behandeling je krijgt hoor je enkele weken voor de operatie. |
 |
Slimme plug moet kraakbeen redden en artrose voorkomen
Hoe voorkom je dat een kraakbeendefect in de knie uitmondt in artrose? Onderzoekers werken aan een slim, elastisch mini implantaat dat verdere slijtage letterlijk kan afstoppen. Een hoopvolle stap richting behoud van de eigen knie. Kt.”
Hoopvolle innovatie: de SyCap
Hoopvol nieuws komt uit de hoek van regeneratieve en innovatieve geneeskunde. Onderzoekers van Avalanche Medical werken samen met artsen en onderzoekers van het MUMC+ aan een mini-implantaat dat verdere slijtage van het kraakbeen moet voorkomen. Het gaat om een soort kleine, elastische plug – de zogeheten SyCap – die alleen het beschadigde deel van de knie vervangt. Denk aan een rond stukje van zo’n 1,5 tot 2 centimeter, terwijl de rest van het kniegewricht volledig behouden blijft.
Een slimme plug van speciaal kunststof
| De SyCap – dat is de afkorting van het Engelse Synthetic
Cartilage imPlant – heeft de vorm van een minichampignon en is gemaakt van twee soorten kunststof. |
 |
De ronde, bovenkant bootst de eigenschappen van gezond kraakbeen na: veerkrachtig, slijtvast en vriendelijk voor omliggende structuren zoals de meniscus. De onderkant zorgt voor een stabiele verankering in het bot.”
Dat maakt het implantaat geschikt voor mensen met een plaatselijke kraakbeenbeschadiging.
Een belangrijk voordeel van de SyCap is volgens Meeder dat het implantaat geen metaal bevat. Ook beeldvorming via MRI of CT blijft mogelijk na plaatsing van de SyCap. Zo kunnen orthopeden de knie ook na plaatsing goed blijven volgen.
